Kalbinizin aniden hızlandığını hissettiğiniz oldu mu? Göğsünüzde güçlü atışlar hissettiğinizde aklınızdan ilk geçen şey kalp hastalığı olabilir. Özellikle daha önce bu durumu yaşamamış kişiler için çarpıntı oldukça korkutucu bir deneyimdir. Birçok kişi bu sırada:
“Kalp krizi geçiriyor olabilir miyim?”
“Kalbimde ciddi bir sorun mu var?”
“Ya kalbim durursa?”
“Bu kadar hızlı atması normal mi?”
gibi düşünceler yaşayabilir.
Oysa birçok durumda çarpıntının nedeni kalp hastalığı değil, kaygı (anksiyete) ve stres sisteminin aşırı çalışması olabilir.
Google´da en sık yapılan aramalardan bazıları şunlardır:
Çarpıntı kaygıdan olur mu?
Anksiyete çarpıntı yapar mı?
Kalbim çok hızlı atıyor neden?
Kalp krizi mi panik atak mı?
Psikolojik çarpıntı nasıl olur?
Bu yazıda çarpıntının kaygıyla ilişkisini, kalp krizi ile arasındaki farkları ve terapi sürecinde nasıl ele alındığını detaylı şekilde inceleyeceğiz.
Anksiyete Çarpıntı Yapar mı?
Evet. Anksiyete ve kaygı bozukluğu çarpıntıya neden olabilir.
Beyin bir tehdit algıladığında savaş-kaç sistemi devreye girer. Bu sistem binlerce yıldır insanın hayatta kalmasını sağlayan biyolojik bir mekanizmadır.
Tehlike algılandığında:
Adrenalin salgılanır
Kalp daha hızlı çalışır
Nefes hızlanır
Kaslar gerilir
Dikkat artar
Gerçek bir tehlike karşısında bu sistem faydalıdır. Ancak anksiyete bozukluğu yaşayan kişilerde ortada fiziksel bir tehlike yokken de alarm sistemi devreye girebilir.
Sonuç olarak kişi çarpıntı yaşayabilir.
Kaygıya Bağlı Çarpıntı Nasıl Hissedilir?
Kaygıya bağlı çarpıntı yaşayan kişiler genellikle şu ifadeleri kullanır:
"Kalbim göğsümden çıkacak gibi atıyor."
"Kalp atışlarımı sürekli hissediyorum."
"Kalbime odaklandıkça daha hızlı atıyor."
"Yatınca daha çok hissediyorum."
"Çarpıntı başlayınca korkum daha da artıyor."
Çoğu zaman kişi kalp atışlarına odaklandıkça belirtiler daha yoğun hissedilebilir.
Çarpıntı ve Sağlık Anksiyetesi
Çarpıntı yaşayan birçok kişi internette araştırma yapmaya başlar.
Kalp hastalığı belirtileri
Kalp krizi belirtileri
Ritim bozukluğu belirtileri
gibi aramalar yapılır.
Araştırma kısa süreli rahatlatıcı görünse de uzun vadede kaygıyı artırabilir.
Çünkü kişi her araştırmada zihnine şu mesajı verir:
"Demek ki burada ciddi bir tehlike olabilir."
Bu durum sağlık anksiyetesi döngüsünü güçlendirebilir.
Kalp Krizi mi Panik Atak mı?
Bu soru psikologlara ve kardiyologlara en sık sorulan sorulardan biridir.
Panik atak sırasında:
Çarpıntı
Nefes darlığı
Terleme
Baş dönmesi
Ölüm korkusu
Kontrol kaybı korkusu
görülebilir.
Bu belirtiler kişiye kalp krizi geçiriyormuş hissi verebilir.
Bu nedenle birçok kişi ilk panik atağında acil servise başvurur.
Elbette göğüs ağrısı veya çarpıntı gibi belirtiler yaşandığında öncelikle tıbbi değerlendirme yapılmalıdır. Ancak yapılan kontroller normal çıktığı halde korkular devam ediyorsa süreçte kaygı ve anksiyetenin rolü değerlendirilebilir.
Çarpıntı Neden Kaygıyı Artırır?
Çünkü birçok kişi çarpıntıyı tehlike olarak yorumlar.
Döngü şu şekilde ilerler:
Kalpte hızlanma hissedilir.
Kişi korkar.
Adrenalin artar.
Kalp daha hızlı atar.
Korku büyür.
Çarpıntı daha yoğun hissedilir.
Böylece kişi bir kısır döngü içine girebilir.
Sürekli Kalbini Dinlemek Kaygıyı Artırır mı?
Evet.
Birçok kişi gün içinde farkında olmadan:
Nabzını kontrol eder.
Kalp atışlarını dinler.
Göğsüne odaklanır.
Çarpıntı olup olmadığını anlamaya çalışır.
Bu davranış kısa süreli güven hissi verse de uzun vadede kaygıyı artırabilir.
Çünkü dikkat nereye giderse zihin onu daha fazla fark etmeye başlar.
Çarpıntı ve Panik Atak İlişkisi
Panik atak yaşayan kişilerde çarpıntı en sık görülen belirtilerden biridir.
Panik atak sırasında kişi:
"Ya kalbim durursa?"
"Ya burada ölürsem?"
gibi düşünceler yaşayabilir.
Ancak panik atak sırasında hissedilen yoğun korku, kişinin yaşadığı fiziksel belirtileri daha da büyütebilir.
Terapide Çarpıntı ve Kaygı Nasıl Çalışılır?
Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT)
BDT´de:
Çarpıntıya yüklenen anlamlar ele alınır.
Felaketleştirme düşünceleri çalışılır.
Bedensel belirtiler yeniden değerlendirilir.
Kişi zamanla şu farkındalığı geliştirebilir:
"Çarpıntı hissetmek tehlikede olduğum anlamına gelmeyebilir."
Kabul ve Kararlılık Terapisi (ACT)
ACT yaklaşımında amaç:
Çarpıntıyı tamamen yok etmeye çalışmak değil,
Ona rağmen yaşamı sürdürebilmeyi öğrenmektir.
Bu yaklaşım çarpıntı korkusunu azaltabilir.
Sağlık Anksiyetesi Çalışmaları
Terapi sürecinde:
Sürekli araştırma yapmak,
Sürekli kontrol etmek,
Sürekli güvence aramak
gibi davranışlar ele alınabilir.
İstanbul´da Çarpıntı ve Anksiyete İçin Psikolog Desteği
İstanbul´da özellikle Kadıköy, Suadiye ve Bağdat Caddesi çevresinde yaşayan birçok kişi çarpıntı, panik atak ve sağlık anksiyetesi nedeniyle psikolog desteği aramaktadır.
Bir psikolog, kişinin:
kaygı döngüsünü anlamasına,
sağlık korkularını yönetmesine,
bedensel belirtileri daha sağlıklı yorumlamasına
yardımcı olabilir.
Çarpıntı her zaman kalp hastalığı anlamına gelmez. Özellikle anksiyete, panik atak ve sağlık anksiyetesi yaşayan kişilerde çarpıntı oldukça sık görülebilir.
Doğru psikolog desteği ve terapi süreciyle:
çarpıntı korkusu azaltılabilir,
kaygı yönetilebilir,
kişi bedenine yeniden güvenmeyi öğrenebilir.
Bazen sorun kalbin hızlı atması değil, kalbin hızlı atmasına yüklenen anlam olabilir.
Takıntı Hastalığı Psikolog Desteği arayışında olanlar için Uzman Klinik Psikolog Yusuf Yerli en iyi seçenek olacaktır, web sitesinden bilgi sahibi olabilir ve anında profesyonel destek talep edebilirsiniz.
Uzman Klinik Psikolog Yusuf Yerli kişisel web sitesinde bugün en çok merak edilen sorulardan biri olan Kaygı Nasıl Oluşur? sorusunu ve yanıtını ele aldık. Web sitemizden inceleyebilirsiniz.