Sağlık Anksiyetesi (Hipokondri): Sürekli Hasta Olduğunu Düşünmek
İnsan bedeni gün boyunca birçok sinyal verir. Bazen kalp daha hızlı atar, bazen mide ağrır, bazen kısa süreli baş dönmesi yaşanabilir. Çoğu insan bu belirtileri geçici olarak yaşayıp hayatına devam eder. Ancak bazı kişiler için en küçük bedensel his bile ciddi bir hastalık korkusuna dönüşebilir. “Ya ciddi bir hastalığım varsa?”, “Doktor bir şeyi gözden kaçırdıysa?”, “Bu belirti normal olamaz.” gibi düşünceler zihni sürekli meşgul eder. Bu durum psikolojide sağlık anksiyetesi ya da eski adıyla hipokondri olarak adlandırılır.
Sağlık anksiyetesi yaşayan kişiler çoğu zaman:
Sürekli bedenini dinler,
İnternetten hastalık araştırır,
Sık sık doktora gider,
Tahlil yaptırır,
Temiz sonuçlara rağmen rahatlayamaz.
İstanbul’da özellikle Kadıköy, Suadiye ve Bağdat Caddesi çevresinde yaşayan birçok kişi; çarpıntı, nefes darlığı, baş dönmesi ve sürekli hastalık düşünceleri nedeniyle psikolog desteği ve terapi süreci aramaktadır.
Sağlık Anksiyetesi Nedir?
Sağlık anksiyetesi, kişinin ciddi bir hastalığı olduğuna veya olacağına dair yoğun korku yaşaması durumudur. Kişi bedenindeki normal duyumları bile tehdit olarak yorumlayabilir. Örneğin:
Kısa süreli çarpıntıyı kalp krizi,
Baş ağrısını beyin tümörü,
Kas ağrısını ciddi nörolojik hastalık olarak değerlendirebilir.
Bu durum kısa süreli bir endişeden farklıdır. Kaygı süreklidir ve kişinin yaşam kalitesini ciddi şekilde etkileyebilir.
Sağlık Anksiyetesinin Belirtileri
Sağlık anksiyetesi yaşayan kişilerde sık görülen belirtiler şunlardır:
Sürekli hastalık düşünmek
Bedeni sürekli kontrol etmek
Kalp atışını dinlemek
Nefesi kontrol etmek
İnternetten hastalık araştırmak
Doktor doktor gezmek
Sürekli güvence istemek
Tahlil sonuçlarını tekrar tekrar incelemek
“Ya doktor bir şeyi kaçırdıysa?” düşüncesi yaşamak
Bu süreç kişiyi fiziksel olarak da yorar ve anksiyeteyi daha da artırır.
Sağlık Anksiyetesi ve Kaygı Döngüsü
Sağlık anksiyetisinde kişi önce bedensel bir belirti fark eder. Daha sonra bu belirtiyi tehlike olarak yorumlar. Bu yorum kaygıyı artırır. Kaygı arttıkça beden daha fazla belirti üretir. Böylece bir döngü oluşur.
Örneğin:
Kişi kalp çarpıntısı hisseder
“Kalbimde ciddi bir sorun olabilir” diye düşünür
Kaygı yükselir
Adrenalin arttığı için çarpıntı daha da hızlanır
Korku büyür
Bu nedenle sağlık anksiyetesi yaşayan kişiler çoğu zaman gerçekten fiziksel bir sorun yaşıyormuş gibi hisseder.
Google’dan Hastalık Araştırmak Kaygıyı Artırır mı?
Sağlık anksiyetesi yaşayan kişiler sık sık internette belirti araştırır. Ancak bu davranış kısa süreli rahatlama sağlasa bile uzun vadede kaygıyı artırır. Çünkü kişi her araştırmada dikkatini tekrar bedenine yöneltir ve beyin “Demek ki burada gerçekten bir tehlike var” mesajını alır.
Bu nedenle sağlık anksiyetisi yaşayan kişilerde:
Sürekli belirti araştırmak,
Forum okumak,
Hastalık videoları izlemek
kaygının sürmesine neden olabilir.
Sağlık Anksiyetesi Fiziksel Belirti Yapar mı?
Evet. Kaygı ve stres bedende birçok fiziksel belirti oluşturabilir. Bunlar arasında:
Çarpıntı
Nefes darlığı
Göğüs sıkışması
Baş dönmesi
Kas gerginliği
Mide ağrısı
Uyuşma hissi
yer alabilir.
Bu belirtiler gerçektir ancak çoğu zaman nedeni ciddi bir hastalık değil, anksiyete sisteminin aşırı aktif çalışmasıdır.
Sağlık Anksiyetesi Nasıl Tedavi Edilir?
Sağlık anksiyetesi terapi ile çalışılabilen bir durumdur. Özellikle Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) sağlık korkularını sürdüren düşünce ve davranış döngüsünü anlamada oldukça etkilidir.
Terapi sürecinde:
Felaketleştirme düşünceleri ele alınır,
Bedeni sürekli kontrol etme davranışı azaltılır,
Güvence arama döngüsü çalışılır,
Kaygıyla baş etme becerileri geliştirilir.
Bazı durumlarda Kabul ve Kararlılık Terapisi (ACT) ve farkındalık temelli çalışmalar da terapi sürecine dahil edilir.
İstanbul’da Sağlık Anksiyetesi İçin Psikolog Desteği
İstanbul’da özellikle Kadıköy, Suadiye ve Bağdat Caddesi çevresinde yaşayan birçok kişi; sürekli hastalık korkusu, çarpıntı, nefes darlığı ve bedeni sürekli dinleme şikâyetleri nedeniyle psikolog desteği aramaktadır.
Doğru terapi süreciyle kişi:
Bedensel belirtileri daha sağlıklı yorumlamayı,
Kaygıyı yönetmeyi,
Sürekli kontrol etme ihtiyacını azaltmayı öğrenebilir.
Sonuç
Sağlık anksiyetesi yaşayan kişiler için beden sürekli alarm veren bir sistem gibi hissedilebilir. Ancak çoğu zaman sorun beden değil, beden sinyallerine yüklenen tehdit anlamıdır.
Doğru psikolog desteği ve terapi süreciyle sağlık korkuları yönetilebilir hale gelebilir. Kişi bedenine yeniden güvenmeyi ve kaygının hayatını yönetmesini engellemeyi öğrenebilir.
Uzman Klinik Psikolog Yusuf Yerli kurumsal sitesinde sizleri bilgilendirmeye devam ediyor, Obsesif Kompulsif Bozukluk Tipleri Nelerdir? sorusunun yanıtı için hemen bu içeriği inceleyebilirsiniz.